محمد جعفر بن محمد صادق اللاهيجي ( الملّا محمد جعفر اللاهيجي )
89
شرح رسالة المشاعر ملا صدرا ( فارسى )
افراد متمحض در افكار ملا صدرا هم وجود داشتهاند . افكار عاليه ملا صدرا خود به خود مورد توجه واقع شد ، چون مطلب حق و عميق هرچه هم صعب المنال و بعيد الغور باشد ، بالأخره ظهور پيدا مىنمايد و كسانى پيدا مىشوند كه توانايى درك مطالب عميق را داشته باشند ، اگر چه صاحبان افكار عميق و دقيق كماند . ظهور ملا اسماعيل خواجويى و ميرزا محمد تقى الماسى و آقا محمد بيدآبادى و آخوند نورى منشأ تحول عجيبى در فلسفه و عرفان شد و افكار تازهء ملا صدرا به نحو اعلا و اتم در مدارس و حوزههاى تعليماتى فلسفى آن روز انتشار كامل يافت و اين تحولات ، در شهر اصفهان « مركز تدريس علوم اسلامى » صورت گرفت . در زمان فتحعلى خان قاجار كه شهر تهران آباد شد و عظمت پيدا كرد ، دانشمندان از گوشه و كنار به اين شهر رو آوردند . تهران مركز مهم علوم اسلامى گرديد ، علاوه بر اساتيد حكمت ، فقها و مجتهدين بزرگى چون آقا ميرزا محمد اندرمانى و حاج ملا على كنى و ميرزا ابو القاسم كلانتر صاحب تقريرات و در اين اواخر آقا ميرزا حسن آشتيانى و حاج شيخ فضل الله نورى « شهيد » از مدرسان نامدار و از محققان عالى مقام در علوم نقلى بودهاند . آخوند ملا عبد الله زنوزى ( م - 1257 ه . ق ) پدر آقا على مدرس زنوزى به امر استاد خود به تهران مسافرت نمود و در مدرسهء مرحوم خان كه در آن زمان بنا شده بود ، شروع به تدريس نمود و حوزهء گرمى در تهران تشكيل داد و طلاب مستعد به درس او شتافتند . ملا عبد الله [ 1 ] از شاگردان به نام آخوند نورى و از محققان در